همه آن‌چه در مورد سوزاک باید بدانید

سوزاک چیست و راه درمان آن کدام است؟

انتشار 28 شهریور 1401
مطالعه 8 دقیقه

طوطیا : بیماری های جنسی از جمله عفونت هایی هستند که از طریق روابط جنسی بین افراد انتقال می یابند. این مشکلات با این که اغلب همراه با علامت هستند اما ممکن است بدون علامت نیز باشند. در این مطلب به توضیح بیماری جنسی سوزاک، علائم و راه‌های درمان آن اشاره شده است.

سوزاک چیست و راه درمان آن کدام است؟

بیماری های مقاربتی (STD) چیست؟

هر گونه عفونتی که در حین رابطه جنسی از فردی به فرد دیگر منتقل شود، بیماری مقاربتی (Sexual Transmitted Disease) نامیده می شود. همچنین بیماری های مقاربتی می توانند در دوران بارداری یا پس از زایمان از مادر به کودک منتقل شوند. بیشتر نوجوانان و جوانان فعال از نظر جنسی به این بیماری مبتلا می شوند.

عوامل بیماری های مقاربتی باکتری ها، انگل ها یا ویروس هایی هستند که در حین فعالیت جنسی از طریق پوست و ترشحات دستگاه تناسلی از فردی به فرد دیگر منتقل می شوند و علائم موضعی و عمومی در بدن ایجاد می کنند.

سوزاک چیست؟

سوزاک (به انگلیسی: Gonorrhea) یکی از بیماری‌های آمیزشی شایع است که از طریق آمیزش جنسی منتقل می‌شود. عامل آن نیسریا گونورآ یا گنوکوک یک دیپلوکوک گرم‌منفی می‌باشد. علایم معمول در مردان شامل سوزش ادرار و خروج ترشحات چرکی از آلت است. اما در زنان (و حتی مردان) معمولاً بی‌علامت است یا ممکن است خود را به صورت ترشحات واژنی یا دردهای لگنی نشان دهد و یا به صورت خونریزی در بین قاعدگی باشد.علایم آن می‌تواند در مقعد نیز دیده شود. برای پیشگیری از بروز عوارض و جلوگیری از گسترش بیماری درمان آنتی‌بیوتیکی ضروری است و در صورت عدم درمان می تواند به مفاصل و یا دریچه‌های قلب سرایت کند.

باکتری سوزاک

سوزاک عفونت ناشی از باکتری است که از طریق رابطه جنسی انتقال می یابد و هم آقایان و هم خانم ها را آلوده می سازد. این باکتری اغلب مجرای ادرار، رکتوم یا حلق را تحت تأثیر قرار می دهد؛ و در خانم ها می تواند دهانه رحم را نیز آلوده کند.

سوزاک عموماً در نتیجه ی سکس واژینال، دهانی یا مقعدی شیوع پیدا می کند. اما نوزادان مادران آلوده نیز ممکن است در هنگام زایمان آلوده شوند. این بیماری در نوزادان عموماً چشم ها را درگیر می کند. اجتناب از رابطه جنسی، استفاده از کاندوم در صورت برقراری رابطه جنسی و داشتن رابطه تک زوجی بهترین راهکارهای جلوگیری از عفونت های مقاربتی هستند.

سوزاک از جمله بیماری‌های مقاربتی است که به سرعت به شریک جنسی منتقل می شود، بنابراین توصیه می‌کنیم در صورتی که نسبت به ابتلا به این بیماری تردید دارید خیلی زود به دکتر عفونی مراجعه کنید تا تحت درمان قرار بگیرید.

چه دلایلی باعث بروز بیماری سوزاک می شود؟

معمولاً افراد بخاطر داشتن رابطه جنسی محافظت نشده با شخصی که مبتلا به عفونت است، سوزاک می گیرند. سوزاک از طریق ترشحات جنسی - مانند مایع منی (آب)، پیشآب و ترشحات واژنی - منتقل می شود. حتی اگر آلت تناسلی مردانه تماما در واژن یا مقعد فرو نرود نیز سوزاک می تواند منتقل شود.

اصلی ترین راه ابتلای افراد به سوزاک شامل رابطه جنسی واژنی، مقعدی یا دهانی است. در صورت آلوده شدن دست به مایعات جنسی، می توانید سوزاک با لمس کردن چشم ، به چشم انتقال دهید. در صورتی که فرد باردار مبتلا باشد، ممکن است سوزاک را در هنگام تولد به کودک خود انتقال دهد.

سوزاک از طریق تماس معمولی منتقل نمی شود، بنابراین فرد به خاطر استفاده از غذا یا نوشیدنی دهنی، بوسه، بغل کردن، دست دادن، سرفه، عطسه و نشستن روی سنگ توالت، کلامیدیا نمی گیرد.

بسیاری از مبتلایان به سوزاک علائمی ندارند، با این حال می توانند عفونت را به دیگران منتقل کنند. بنابراین استفاده از کاندوم و داشتن رابطه جنسی ایمن بهترین راه جلوگیری از ابتلا به سوزاک است - حتی اگر شما و شریک زندگی تان کاملاً سالم به نظر برسید.

سوزاک و علائم آن

در برخی موارد فرد به هنگام ابتلا به بیماری سوزاک هیچ گونه علائمی را مشاهده نمی‌ کند؛ اما پس از گذشت دو الی چهارده روز ممکن است علائم کم کم رونمایی کنند. اگر فردی به هنگام ادرار احساس درد و سوزش ادرار کند، ممکن است به سوزاک مبتلا شده باشد و سریعاً باید به پزشک مراجعه کند.

زن و مرد

علائم سوزاک در مردان

علائم سوزاک معمولاً حدود 2 هفته پس از آلوده شدن ایجاد می شوند، اگرچه گاهی اوقات تا چند ماه بعد ظاهر نمی شوند. تقریباً از هر 10 مرد آلوده 1 نفر، و از هر 10 زن آلوده 5 نفر علائم واضحی را تجربه نمی کنند، به این معنی که این بیماری می تواند برای مدتی درمان نشود.علائم سوزاک در مردان معمولاً شامل موارد زیر است:

  • سوزش پوست به هنگام ادرار

  • بیضه های دردناک یا متورم

  • ترشحات سفید، زرد یا سبز از آلت تناسلی مرد

علائم عفونت سوزاک در رکتوم یا قسمت انتهایی آن

  • خون ریزی

  • ترشح

  • درد هنگام مدفوع

  • خارش

  • زخم

سوزاک همچنین می تواند چشم، گلو یا مفاصل شما را آلوده کند. ممکن است شما به این بیماری آلوده شوید اما هیچ علائمی نداشته باشید.

پزشک و بیمار

علائم سوزاک در زنان

  • سوزش ادرار

  • ترشح عفونت از دهانه واژن

  • احساس درد در هنگام برقراری رابطه جنسی

  • گلو درد

  • تکرر ادرار

  • دردهای شدید در ناحیه زیر شکمی

  • تب کردن

پزشک و بیمار

عوارض خطرناک سوزاک

عدم درمان سوزاک می تواند عوارض جانبی مهمی مانند موارد زیر را به همراه داشته باشد:

  • ناباروری در زنان. سوزاک می تواند در رحم و لوله های رحمی کسترش یافته و بیماری التهابی لگن (PID) را در پی داشته باشد. PID می تواند منجر به زخم شدن لوله ها، تشدید عوارض حاملگی و ناباروری زنان شود. PID مستلزم درمان فوری است.

  • ناباروری در مردان. سوزاک می تواند منجر به ملتهب شدن مجاری کوچک و پیچ خورده واقع در بخش پشتی بیضه ها که مجاری اسپرم در آن قرار دارد (لوله اپیدیدیم) (التهاب اپیدیدیم) شود. اپیدیدیمیت درمان نشده می تواند ناباروری مردان را در پی داشته باشد.

  • عفونتی که به مفاصل و مناطق دیگر بدن گسترش می یابد. باکتری عامل سوزاک می تواند از طریق جریان خون انتشار یافته و سایر نواحی بدن از جمله مفاصل را آلوده کند. تب، بثورات، زخم های پوستی، درد مفاصل، تورم و سفتی پیامدهای احتمالی هستند.

  • افزایش خطر ابتلا به HIV ایدز. ابتلا به سوزاک ، فرد را برای ابتلا به عفونت ناشی از ویروس نقص ایمنی بدن (HIV)، که منجر به ایدز می شود، مستعدتر می سازد. افرادی که هم به بیماری سوزاک، و هم به HIV مبتلا هستند، براحتی می توانند هر دو بیماری را به شرکای خود منتقل کنند.

  • عوارض در نوزادان. کوری، زخم های واقع بر روی پوست سر و عفونت از جمله عوارضی هستند که در نوزادانی که در زمان تولد، از مادرانشان سوزاک می گیرند، مشاهده می شود.

تشخیص و درمان سوزاک چگونه است؟

اگر فردی ترشحاتی از بدنش خارج می‌ شود و علائم مربوط به بیماری سوزاک را داشته باشد، پزشک از ترشحاتی که از ناحیه مقعد، واژن و یا آلت تناسلی او خارج می ‌شود نمونه ‌برداری می ‌کند. بدین ‌وسیله می‌تواند تشخیصی دقیق و درست از وجود این بیماری در بدن شخص انجام دهد. در برخی موارد پزشک برای تشخیص بهتر از این‌ که بیماری به داخل خون راه‌ یافته است یا خیر آزمایش خون کمک می ‌گیرد. در مواقع حساس‌ تر پزشک از مایع مفاصل بدن فرد نمونه برمی ‌دارد و آن را در ظرفی مخصوص قرار می ‌دهد. پس از گذشت سه الی چهار روز اگر باکتری‌ های سوزاک در ظرف تشکیل ‌شده باشند یعنی فرد به‌ طور قطعی به بیماری سوزاک مبتلاست. اگر بیماری سوزاک در بدنتان تشخیص داده شد سریعاً باید به دنبال راهی برای درمان آن بروید.

به طور کلی روش درمانی سوزاک استفاده از آنتی بیوتیک است. انواع آنتی بیوتیک هایی که از گذشته تا کنون برای درمان سوزاک تجویز می شد از این قرار است:

  • تتراساکلین و پنی سلینی دارو هایی هستند که در گذشته برای درمان بیماری سوزاک مورد استفاده قرار می گرفت.

  • تزریق سفریاکسون: سفریاکسون نوعی آنتی بیوتیک است که این روزها برای بیماران مبتلا به سوزاک تجویز می شود. این دارو به صورت تزریقی مورد استفاده قرار می گیرد و تاثیر زیادی در بهبودی بیماری سوزاک در فرد دارد. به طوری که بعد از تزریق تا چند روز علائم این بیماری از بین می روند.

  • آزیترومایسین و داکسی سایکلین از دیگر انواع آنتی بیوتیک هایی هستند که در درمان سوزاک بسیار موفق عمل می کنند.

بیمار و پزش

بزرگسالان مبتلا به سوزاک با آنتی بیوتیک درمان می شوند. با توجه به وجود سویه های مقاوم در برابر دارو نایسریا گونوره آ، توصیه مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری بر این است که درمان سوزاک بدون عارضه با آنتی بیوتیک سفتریاکسون – که به صورت تزریقی تجویز می شود – همراه با آزیترومایسین خوراکی (زیتروماکس) صورت گیرد.

در صورت وجود حساسیت نسبت به آنتی بیوتیک های سفالوسپورین، مانند سفتریاکسون، ممکن است به فرد گمیفلوکساسین خوراکی (فکتیو) یا جنتامایسین تزریقی و آزیترومایسین خوراکی داده شود.

شریک جنسی فرد نیز باید، حتی اگر هیچ گونه نشانه و علائمی در وی دیده نمی شود، نسبت به انجام آزمایش و درمان سوزاک اقدام کند. شریک جنسی فرد نیز همان درمانی را که نسبت به فرد صورت می گیرد را دریافت می کند. عدم درمان شریک جنسی، حتی در صورت درمان سوزاک در فرد، می تواند دوباره آن را به وی منتقل کند.

نوزادانی که از مادران مبتلا به سوزاک متولد می شوند می توانند با آنتی بیوتیک درمان شوند.

چگونه از سوزاک پیشگیری کنیم؟

  • پرهیز از روابط جنسی پر خطر

  • پرهیز از داشتن شرکای جنسی متعدد

  • استفاده از انواع لوازم بهداشتی در حین سکس مثل کاندوم

  • انجام تست های مراقبتی به صورت منظم و در فواصل زمانی کوتاه به منظور آگاهی از وضعیت جنسی و جسمی خود

  • پرهیز از انجام رابطه جنسی به کسی که مشکوک به ابتلا به این بیماری است

کاندوم

سوزاک در نقاط دیگر بدن

سوزاک می تواند این نواحی از بدن را نیز تحت تأثیر قرار دهد:

  • رکتوم. علائم و نشانه های آن شامل خارش مقعد، خروج ترشحات چرکی از رکتوم، لکه های خونی به رنگ قرمز روشن بر روی دستمال توالت و تلاش برای انجام اجابت مزاج هستند.

  • چشم ها. سوزاکی که چشم را تحت تأثیر قرار می دهد می تواند منجر به ایجاد درد چشم، حساسیت به نور و ترشحات چرکی از یک یا هر دو چشم شود.

  • حلق. علائم و نشانه های عفونت حلق ممکن است شامل گلو درد و تورم عقده های لنفاوی در گردن باشد.

  • مفاصل. آلوده شدن یک یا چند مفاصل به باکتری ها (آرتریت عفونی) ممکن است با گرم و قرمز شدن، متورم شدن و دردناک شدن شدید مفاصل متأثر، به خصوص در زمان حرکت همراه باشد.

جمع بندی

تشخیص زودهنگام بیماری سوزاک و شروع درمان می‌تواند تا حد زیادی از عوارض این بیماری جلوگیری کند، بنابراین در صورتی که نسبت به ابتلا به این بیماری شک داشتید هر چه زودتر با یک پزشک متخصص عفونی مشورت کنید.

لطفا امتیاز خود را ثبت کنید
1 5
  ارسال به دوستان:

نظرات و دیدگاه های کاربران
سوال یا دیدگاه شما
اختیاری
اختیاری (نمایش داده نخواهد شد)
ضروری
آخرین بازدید های شما