اطلاعاتی پیرامون اصول قرارداد نویسی

انتشار 30 شهریور 1401
مطالعه 6 دقیقه

همان‌طور که می‌دانید، قرارداد نویسی یک امر تخصصی و حساس است. برای این‌که یک قرارداد بی‌نقص بنویسید؛ لازم است که از تمام جزئیات اصول قرارداد نویسی و نحوه تنظیم قرارداد آگاه شوید تا هیچ چیزی از قلم نیافتد و ضرری متوجه شما نباشد. در ادامه‌ی این مطلب، جزئیات کاملی از اصول قرارداد نویسی و نحوه تنظیم قرارداد را خواهیم آورد.

اطلاعاتی پیرامون اصول قرارداد نویسی

قرارداد چیست؟

در ماده 183 قانون مدنی تعریفی از عقد یا قرارداد که معادل انگلیسی آن Contract است ارائه شده که عبارت است از اینکه دو یا چند نفر در مقابل دو یا چند نفر دیگر تعهد بر امری نمایند و مورد قبول آنها باشد. به عبارت دیگر قرارداد نشان‌دهنده اراده طرفین برای ایجاد یک اثر حقوقی همراه با پذیرش تعهدات و مسئولیت‌ها است. با امضای قرارداد تمامی اسنادی که ذکر شد پایه و اساس تفسیر قصد طرفین محسوب می‌شوند.
نقض شرط و بند قرارداد نه تنها ضمانت‌آور است بلکه از اعتبار و حمایت قانونی برخوردار است. قراردادها بر حسب طرفین، موضوع و تعهدات به دسته‌های متفاوتی تقسیم می‌شوند و در واقع قرارداد در جایی است که تمامی مذاکرات اولیه و مقدماتی به ثمر رسیده و ظهور و بروز رسمی و قانونی می‌یابد.قرارداد به عنوان یک سند حقوقی در برابر همگان قابل استناد است و طرفین با استناد به قرارداد نیاز به دلیل بیشتری برای مطالبه تعهدات طرف دیگر ندارند.

چرا قراردادها باید نوشته و تنظیم شوند؟

در ایام قدیم مرسوم بوده است که برای انجام کاری، قراردادها را به صورت شفاهی منعقد می‌کردند، که این نوع قراردادها دچار شبهاتی بود و در آخر کار دو طرف به محکمه‌های قضایی می‌کشید؛ در برخی اوقات نیز قراردادها به صورت کتبی و بدون رعایت اصول نگارش نوشته می‌شدند که در حین کار باز هم دو طرف به مشکلات حقوقی زیادی برخورد می‌کردند.اما در این دهه افراد می‌دانند که باید برای انجام کار و وظیفه، قراردادی با اصول صحیح را نگارش و امضا کنند تا درگیر کارهای حقوقی بعد از آن نشوند. بنابراین امروزه آشنایی با متن قراردادها و کسب مهارت و تجربه کافی برای نگارش یک متن قرارداد اصولی از ضروری‌ترین کارها برای موفقیت در قراردادنویسی و مسائل حقوقی است.

موارد مهمی که در زمان انجام قرارداد نویسی جامع و کامل باید در نظر داشت

برای ثبت قراردادی بی‌نقص و جامع ، لازم است که افراد آگاهی کاملی از تمام جزئیات قرار داد نویسی داشته باشند و موارد آن را فراموش نکنند. انعقاد قرارداد نقش بسیار مهمی در حفظ حقوق قانونی افراد و شرکت‌ها در زمان بروز اختلاف و منازعه میان آن‌ها دارد. موارد ذکر شده در اینجا برای انجام هر نوع قرار دادی ضروری است. رعایت نکردن این موارد کل قرار داد را از حالت حقوقی و قانونی خارج می‌کند. بنابراین تنظیم قرار داد و نحوه نوشتن آن را جدی بگیرید. این نکات مهم در هنگام نوشتن قرار داد شامل موارد زیر است:

اصول قراردادنویسی

مورد اول عنوان قرارداد

بر روی برگه اولین موردی که ثبت می‌شود، تعیین نوع قرار داد مانند طراحی سایت، پیمانکاری، استخدام، اجاره و… است.

مورد دوم طرفین قرارداد

بندی به‌نام طرفین قرار داد هست که باید مشخصات کامل طرفین (نام، نام خانوادگی، کدملی، آدرس دقیق منزل و شماره تماس آن، شماره تلفن همراه) به‌طور دقیق و صحیح در این قسمت ثبت شود. هر نوع تغییر آدرس باید کتباً به فرد طرف دیگر قرارداد اعلام شده، تا آن را پیوست قرار داد کنند. اگر هر کدام از طرفین دارای نماینده یا وکیلی است، که از جانب او قرار داد را تنظیم و امضاء می‌کند، باید تمامی مشخصات کامل او هم به عنوان نماینده در قرار داد ذکر شود.

مورد سوم موضوع قرارداد

این قسمت تعیین دقیق موضوع قرار داد همراه با جزئیات آن است، که مهم‌ترین قسمت قرار داد نویسی بوده و نشان دهنده ماهیت کار یا اقدامی است که طرفین انجام می‌دهند. موضوع قرار داد باید به‌صورت کاملا واضح که شامل هر کدام از موارد فروش، توسعه، اجاره، طراحی، ساخت، واگذاری و … باشد، باید به‌طور دقیق در این قسمت از قرار داد نوشته شود.

مورد چهارم مدت قرارداد

برای نوشتن قراردادی اصولی باید مدت زمان شروع و پایان کار را به‌صورت دقیق مشخص نمود.

مورد پنجم مبلغ قرارداد

باید مبلغ قرار داد و چگونگی دریافت و پرداخت آن همراه با تاریخ پرداخت در این بند به‌صورت کاملا دقیق نوشته شود. مبلغ ذکر شده در قرار داد می‌تواند هم به‌صورت قطعی باشد و هم به‌صورت برآورد تعیین شود.

مورد ششم شروط و تعهدات

در این قسمت باید تعهدات طرفین به شکلی مشخص و کامل درج شود. به عنوان مثال در قراردادهای پیمانکاری طبق شرایط عمومی پیمان در ابتدا تعهدات پیمانکار و بعد از آن تعهدات کارفرما ذکر می‌شود. در قرار دادهای دیگر نوشتن تعهدات توافقی بوده و می‌توان هر کدام را به عنوان یک بند یا ماده جداگانه نوشت.

رعایت تمامی مواد یاد شده در انجام قرارداد نویسی از موارد بسیار مهمی است، که ذکر همه آن‌ها برای کاستن از دعواهای حقوقی ضروری است. موارد دیگری هم در قرار داد بر اساس زمینه تخصصی طرفین و توافقات آن‌ها وجود دارد، که می‌توان این موارد را ذکر کرد. این بندها عبارتند از محل تحویل و تأدیه، حوادث قهری و فورس ماژور، تضمینات، فسخ قرارداد، اختیارات طرفین، محل اجرای قرارداد و انتقال قرار داد می‌باشد که به دو مورد از آن می‌پردازیم:

فورس ماژور یا قوه قهریه

این شرط در قرارداد به بررسی امور غیر قابل اجتنابی که موجب مختل شدن انجام تعهدات قرارداد می‌شود می‌پردازد. فورس ماژور در حقیقت برای اتفاقات و حوادث طبیعی مثل زلزله، طوفان، سیل و.. به‌کار می‌رود، که هیچ‌کدام از طرفین قرارداد را نمی‌توان مسئول آن دانست. البته بعضی از امور انسانی مانند درگیری‌های مسلحانه، اغتشاش، شورش را نیز می‌توان در این بند لحاظ نمود.

مرجع حل اختلافات

اگر در میان طرفین قرار داد اختلافی به‌وجود بیاید که با مذاکره حل نشود، در این هنگام طرفین معمولاً به جایی می‌رسند که دیدگاه مشترکی بر روی یک موضوع با یکدیگر ندارند. معمولا مرجعی را به عنوان مرجع حل اختلاف، در این قسمت برای چنین مواقعی که طرفین نمی‌توانند به یک نتیجه قطعی برسند در نظر گرفته می‌شود.

رایج‌ترین نوع قرارداد نویسی

قرارداد پیمانکاری یکی از رایج‌ترین و معروف‌ترین نوع قراردادهای کاری است، که در آن کارفرما در ازای پرداخت وجهی به شخصی حقیقی یا حقوقی که پیمانکار نامیده می‌شود، کاری را مثل حمل و نقل، تهیه و تدارک کالا، ایجاد ساختمان و.. را به او واگذار می‌کند. پیمانکار پس ازعقد قرار داد باید لیست کارکنان خود را برای پرداخت حق بیمه به‌صورت ماهانه به شعب پرداخت بیمه تحویل دهد. کارفرما نیز باید پس از استخدام افراد بر اساس مقدار مزایا و حقوق پرداختی آنان، حق بیمه را محاسبه کرده و آن را پرداخت کند.

قرارداد نویسی تک نفره و مزیت معاف از بیمه

اگر میان کارفرما و شخص دیگری با توجه به موضوع مورد تعهد آن‌ها قرار دادی انفرادی در زمینه شغل‌های مختلفی تنظیم شود، به آن قرار داد پیمانکاری تک نفره هم می‌گویند. امروزه در بسیاری از مشاغل نوپا، از قرارداد نویسی تک نفره به‌دلیل داشتن آزادی و درآمد بیشتر استفاده می‌شود. در کسب و کارهای زیادی به‌دلیل معافیت از بیمه، این نوع از قرارداد نویسی مورد استقبال و توجه آن‌ها قرار گرفته است، همین معافیت پرداخت حق بیمه موجب رشد و گسترش آن‌ها می‌شود.

فواید تنظیم قراردادی که دارای ارزش حقوقی است

  • افزایش بهره‌وری و کیفیت کار

  • جلوگیری از اختلاف نظر و دعواهای حقوقی در زمان انجام کار

  • کمک به حفظ مستمر روابط کاری و اقتصادی در حین انجام کار

  • ضرر و زیان مسائل به‌وجود آمده را کاهش می‌دهد.

  • جلوگیری از هر گونه اختلاف احتمالی در آینده

  • مانع از اتلاف وقت و از بین رفتن حق و حقوق طرفین می‌شود.

به‌طور کلی باید توجه داشت که تنظیم قرار داد برای امور مختلف متفاوت است. نمی‌توان از یک نمونه قرار داد برای سایر موارد استفاده کرد. انجام این امور باید همواره با کمک مشاوره با یک وکیل خوب و متخصص انجام شود، تا موجب پیشرفت اصولی موضوع قرار داد شما و امنیت آن شود. نحوه نوشتن متن قرار داد، داشتن مهارت در این زمینه و دانستن اصول آن، سبب پایداری و استحکام روابط طرفین می‌گردد.

لطفا امتیاز خود را ثبت کنید
1 5
  ارسال به دوستان:

نظرات و دیدگاه های کاربران
سوال یا دیدگاه شما
اختیاری
اختیاری (نمایش داده نخواهد شد)
ضروری
آخرین بازدید های شما